O szarym mydle

Nie lubię obiegowych opinii mówiących, że „szare mydło jest najlepsze do …” po czym następuje długa lista problemów skóry i włosów które to szare mydło ma rozwiązać. Nie lubię tego, bo piszący lub wygłaszający te opinie nie mają pojęcia o czym piszą lub mówią. Nie twierdzę że są nieukami lub głupcami, najczęściej po prostu nie maja świadomości jakie substancje może opisywać termin „szare mydło” i w związku z tym nie definiują o jakim „szarym mydle” się wypowiadają.

Zacznijmy od porządkowania pojęć, żeby nie było bałaganu. Pisząc „mydło” mam na myśli sole kwasów tłuszczowych, ewentualnie sole kwasów naftenowych lub żywicznych. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest współczesny termin „mydło w płynie”, który określa rynkową kategorię płynnych preparatów do mycia rąk, które nie muszą zawierać mydła (czyli soli kwasów tłuszczowych) jako surowca.

Nazwa „szare mydło” pierwotnie była wyłącznie nazwą mydeł mazistych czyli soli potasowych kwasów tłuszczowych występujących w tłuszczach naturalnych. Nazwa pochodziła od wyglądu substancji, mydła tego typu są brudnoszare, brudnożółte czasami zielonkawe, w zależności od rodzaju i jakości tłuszczu z jakiego zostały otrzymane (w języku angielskim zresztą funkcjonowała dla nich nazwa „green soap” czyli tłumacząc dosłownie „mydło zielone”).  Szare mydło maziste stosowano do prania i szorowania m.in. z tego względu, że często zawierało niezobojętnione substancje alkaliczne w wyższych stężeniach niż mydła twarde (wpływ na skuteczność)  i było znacznie łatwiejsze do rozpuszczenia w zimnej wodzie, co było ważne zwłaszcza przy przygotowywaniu dużych ilości roztworu przed myciem ścian czy podłóg (sole potasowe kwasów tłuszczowych rozpuszczają się w zimnej wodzie łatwiej niż sole sodowe).

Po pewnym czasie mydła maziste w gospodarstwie domowym zaczęły być zastępowane mydłami twardymi, „domowa” produkcja mydła na własne potrzeby stopniowo została zastąpiona produkcją przemysłową. A mydło twarde łatwiej było porcjować, przechowywać, przewozić. Mydła twarde to też sole kwasów tłuszczowych, tylko że nie potasowe a sodowe. W zależności od jakości mogą mieć różne pH, różny zapach, w różny sposób wpływać na skórę, prane tkaniny itp. Mydło używane do prania i sprzątania powinno być tanie, nie było więc bielone, nie dodawano do niego pigmentów, barwników i kompozycji zapachowych, było więc … szarobure. A w świadomości konsumenta szarobura kostka mydła to przecież … „szare mydło”.

Skąd się więc wzięła sława „szarego mydła” jako preparatu kosmetycznego? Otóż jeden z rodzajów szarego mydła mazistego a dokładnie mydło potasowe otrzymywane z oleju lnianego było (a może nadal jest?) stosowane w farmacji jako baza maści przeciwświerzbowej, w związku z tym delikwent którego coś swędziało i wędrował do apteki po ratunek, często otrzymywał w celu złagodzenia swych cierpień „maść z szarym mydłem”. Potem nałożyła się na to konsumencka fobia przed „chemią” czyli barwnikami, kompozycjami zapachowymi i wszelkimi innymi składnikami kosmetyków o nazwach i funkcjach dla zwykłego użytkownika kosmetyków niepojętych i mydło o szarawym kolorze (bądź nie do końca białym) zaczęło się jawić jako to „lepsze bo bezpieczniejsze”. Oczywiście skutki dla skóry i włosów zależały od tego ile w danym mydle było niezobojętnionych alkaliów i na jaki typ skóry mydło stosowano (w przypadku traktowania skóry z istniejącym stanem zapalnym, pogorszenie murowane, zwłaszcza w ujęciu długofalowym). W naszych, polskich realiach, nie zawsze po wojnie było dostępne mydło toaletowe, więc mydło przeznaczone z założenia do prania stosowano do celów kosmetycznych. Często z dobrymi efektami i bez skutków ubocznych, bo dobre mydło do prania nie musi szkodzić zdrowej skórze, jeśli ma z nią niezbyt częsty kontakt.
Nie wierzcie więc jeśli ktoś wam mówi, że szare mydło jest najlepszym środkiem przeciwłupieżowym...

On the grey or soft soap.

Dear non-Polish readers, I don’t know whether the translated text of the entry have any sense outside Poland. Because of the specifity of Polish language  and post-war economy reality, “the soft soap” term (“szare mydło” in Polish) became a synonymous of “the laundry soap bar” term. Please let me know if in your mothertongue and your country, similar messy cosmetic terms are present.

In Polish: “szare mydło” = soft soap (technically speaking) or “grey soap” (translating word-by-word).

I don't like common opinions, that "the soft soap is best to …"  with a long list of problems of the skin and hair this soft soap is supposed to solve, placed after.  I don't like it, because persons reporting or voicing these opinions don't have a clue what they are reporting about.  I don't claim that they are ignoramuses or fools, most often they just don't know what kind of substance a "soft soap" can be and therefore they don't define what kind of "soft soap" is described  in their opinion.

Let’s start from put in order notions, just to avoid the mess.  Writing "soap" I mean salts of fatty acids, or salts of naphtenic or rosin acids.  The only exception from this rule is the term "liquid soap" which determines the market category of liquid preparations for washing hands or body, usually not containing soaps (salts of fatty acids) as the raw materials (excluding cheap combo-type liquid soaps in dispensers in public toilets etc.).

Name "soft soap" originally was exclusively a name of sticky soaps i.e. the potassium salts of fatty acids from natural fats and oils.  The name in Polish (szare mydło – literally: a grey soap) derived from the appearance of substance, soaps of this type are sometimes muddy grey, muddy yellow greenish, depending on the kind and the quality of fat from which they were produced (in English as a matter of fact for them a name "green soap" was also used).  The sticky soft soap was applicable to washing and scrubbing, among others for the reason that it has often contained unneutralized alkaline substances in higher concentrations than hard soaps (what influences the cleaning efficacy) and was much simpler to dissolve in the cold water what was important especially at preparing lots of solution before washing walls or floors (potassium salts of fatty acids are dissolving in the cold water more easily than sodium salts).

After the certain time sticky soaps in the household were replaced with hard soaps, home production of soap for own purposes was replaced gradually by the industrial production.  And it was easier to portion, to store and to transport the hard soap bars.  Hard soaps are also salts of fatty acids, but sodium, not potassium like soft soap.  Depending on the quality they can have a different pH, different smell, in the different way influence the skin, washed fabrics and so on.  Soap used for washing and cleaning should be cheap, so it wasn't whitewashed, no pigments, dyes and perfumes were added , so … it was grey-brown in colour, and the Polish common name "grey soap" was quite reasonable.

So where came from the fame of the "grey soap" as cosmetic preparation?  So one of kinds of the sticky soft soap: the soft soap obtained from the linseed oil  was (and perhaps still is?) applied in pharmacy as the base of anti-scabies ointments, therefore anybody with  itch, wandered to the pharmacy for the rescue, has often received in order to alleviate his suffering  an "ointment with the soft (grey) soap".  Then a consumer phobia concerning "chemistry", that means dyes, perfumes and all other  cosmetic ingredients of names and functions for the ordinary user incomprehensible, has started  and soap of greyish colour (or just not entirely white) started appearing as "better because more safe".  Of course effects for the skin and hair depended on the quality, it means how much in given soap was unneutralized alkaline substances and what type of the skin soap was applied to (in case of treating skin with an existing inflammation, deterioration, especially in the long-term application period should be expected).  In our, Polish reality after the IIWW, toilet soap not always was available, so ordinary soap intended for laundry and cleaning was applied also for hygienic and cosmetic purposes.  It was often applied with good effects and without side effects, because the good laundry soap not has to harm the healthy skin, if has a not very frequent contact with it.  
So don't believe if somebody is telling you that the soft or grey or green soap is the best anti-dandruff remedy... 

Przez dziecko do matki cz. 3

Właściwie to ten wpis pasuje również do kategorii “reklama i edukacja”. Plan lekcji ze skaczącym jeleniem udającym herb miejski Schicht wydał najprawdopodobniej na początku lat dwudziestych, przed kupnem warszawskiej fabryki na Szwedzkiej , no i oczywiście przed połączeniem z Leverem (1935). Stąd na rewersie informacja o produkcji mydła przez warszawską spółkę Saturnia (… w fabryce na Szwedzkiej). Saturnia była w połowie lat dwudziestych spółką zależną od Schichta, na jej potrzeby produkowała mydło przez pewien czas również fabryka mydła w Trzebini (w 1927roku również przejęta przez Schichta).

By the child to the mother part 3.

Actually this entry fits the category “an advertisement and an education” also.  A school timetable with the jumping stag, imitating the municipal coat of arms, Schicht published most probably at the beginning of 1920’s, before the purchase of the Warsaw soap factory on Szwedzka Street, and of course before the connection with Lever (1935).  Hence on the reverse information about the production of soap by the Warsaw Saturnia company (… in the factory on Szwedzka Street).  Saturnia was in mid-twenties  a Schicht's subsidiary, for some time a soap factory  in Trzebinia also produced soap for Saturnia (in 1927 taken over by Schicht). 

[What the child should know about soap. 

Dirt is the biggest enemy of the mankind.  Dirt is heightening illnesses and causes a mushroom growth of imperceptible with eye pathogenic germs.  Holding the body and clothes in the due purity is the best security against illnesses, specially whereas children obligatorily must several times per day wash hands and the face.  Tiny Johny doesn't like the bath and is heavily screaming, whenever the mummy is starting washing him.  Older children know that they must be clean and they are inviting washing themselves some more, because shame is to appear in stained clothes or with dirty hands.  Children know very well that not every soap is good; some are stinging and pinching after washing, because contain harmful additives.  Without a doubt the best soap is the Soap “Stag-Schicht”, manufactured of precious raw materials by the company Saturnia  in Warsaw.  Children should always ask parents to buy only the soap “Stag-Schicht”. The authentic piece  of “Stag-Schicht” soap looks as:]

Gdzie by tu się zareklamować - cz. 5

Proporczyk reklamowy Schichta, wersja czechosłowacka. Do dekoracji sklepu albo kinderbalu :-). 


Schicht's advertising pennant, Czechoslovakian version. To the decoration of the shop or the children's party :).  

Muzeum pralek Lee Maxwella

Jeśli chociaż trochę interesujecie się historią techniki musicie tu zajrzeć! Muzeum pralek Lee Maxwella to niesamowity zbiór starych, odrestaurowanych, sprawnych pralek. Od poruszanych ręcznie aż po takie z napędem mechanicznym. Jeśli obejrzycie do końca pierwszy filmik, to na końcu zobaczycie jeszcze aparat do trwałej ondulacji na gorąco :-). Link do strony muzeum tu.

If  you are interested, at least a bit, in a history of the technique you must look here! Lee Maxwell Museum of Washing Machines  is an incredible set of washing machines old, restored, still in working order.  From brought up by hand ones up to machines with the mechanical propulsion.  If you watch the first film until the end, at the end you will see apparatus for the hot permanent waving :-).  Link to the Museum website - here.

I na koniec jeszcze dwa krótkie filmiki prezentujące pralki Maytag z napędem spalinowym. Ciekawe czy rurę wydechową montowano do pionu wentylacyjnego czy po prostu wystawiano za okno?
And for the end two brief films presenting Maytag washing machines powered by gasoline or petrol engines. Its interesting whether an exhaust pipe was being assembled to the vent stack or it was simply taking out behind the window? 

Sposób prania pończoszek

Ulotka z końca lat trzydziestych XX wieku.


Way of washing stockings


Leaflet from the end of the 1930's. 

Muzycznie i filmowo

Jakiś czas temu pokazywałam fragment nut fokstrota Pixavon reklamującego szampon o tej samej nazwie. Okazuje się, że muzyczna reklama była przed wojną bardzo popularna, poza zapisami nutowymi rozpowszechniano płyty (Radion, Schicht-Lever S.A.) z nagraniami. Wieść gminna niesie a za nią Wikipedia powtarza, że sam Puccini popełnił odę (a raczej sądząc na podstawie rozmiaru – tekst tu - ódkę) na cześć Odolu, funkcjonującą rzecz jasna na rynku włoskim. Poniżej: Nagranie "Piosenki o Radionie" w wykonaniu Tadeusza Faliszewskiego.

Some time ago I demonstrated the fragment of notes of the Pixavon foxtrot advertising shampoo of the same name.  Apparently, the musical commercial was very popular before the war, apart from musical notations records were also distributed (Radion, Schicht-Lever S.A.)  The commune rumour tells and Wikipedia is repeating, that even Puccini created the ode (and rather than that thinking based on the size - text here - the very small ode, a kind of musical joke) for the Odol, functioning obviously on the Italian market. Below: the "Song about Radion" recording performed by Tadeusz Faliszewski. 

Radion jako silna marka silnego koncernu był obecny także w reklamach kinowych, podobnie jak dziś, wyświetlanych przed filmami. Poniżej reklama z południa Europy (czy jakiś slawista mógłby się wsłuchać i jednoznacznie określić język?).

Radion as the strong brand of the strong multi-national company was present also in cinema commercials, as similarly as today, projected before movies.  Below: advertisement from the South of Europe (could some Slavonic specialist listen to and explicitly determine the language?).

Muzyczka z powyższej reklamy okazała się na tyle chwytliwa, że pozostała w świadomości społeczeństw korzystających z Radionu i funkcjonuje obecnie jako marsz weselny. Dowód poniżej. Wykonawcy nawet nie wiedzą skąd nazwa „Radion” w tytule marsza.

The music from the above advertisement was enough catchy, that remained in the consciousness of societies using Radion and is functioning at present as kind of a wedding march.  Evidence below.  Performers even don't know where from name "Radion" exists in the title of the march.

Skoro mowa o praniu, to oczywiście musi się pojawić również mydło z jeleniem.

Since I'm writing about laundry, of course the Soap with a Stag has to appear.

I na koniec dwa filmiki z cyklu “reklama i edukacja” promujące mycie zębów i przy okazji pastę Kalodont. Pierwszy jugosłowiański, drugi chorwacki.

And last but not least two commercials from the cycle "the advertisement and the education" promoting brushing teeth and Kalodont toothpaste.  The first commercial is Yugoslavian, the second  - Croatian.

Przez dziecko do matki cd.

Tym razem stara czechosłowacka ulotka z bajką dla dzieci, reklamującą przy okazji terpentynowe mydło z jeleniem. 

By the child to the mother. 


This time old Czechoslovakian leaflet with the fairy tale for children, advertising Schicht's turpentine Soap with a Stag.

Wpływ na dziecko drogą do zwiększenia sprzedaży

Nic nowego prawda? Drogę przez dziecko do matki wykorzystywano oczywiście również przed wojną do promocji kosmetyków i wyrobów chemii gospodarczej. Najczęstszym rozwiązaniem było drukowanie ulotek kierowanych do dzieci. Bywały ulotki edukacyjne (Odol), propagujące prawidłową higienę jamy ustnej i bywały też ulotki służące zabawie, przy okazji przemycające treści reklamowe kierowane do dzieci i ich matek. Poniżej dwa przykłady: polska ulotka promująca proszek do prania Radion, w formie ilustrowanego opowiadania o wycieczce do babci (stosującej Radion regularnie) oraz czeska (a właściwie, biorąc po uwagę czas publikacji, czechosłowacka) ulotka promująca preparat do płukania tkanin po praniu Otamyr. Czesi zresztą regularnie wydawali ulotki z bajkami dla dzieci, które na ostatniej stronie miały teksty reklamowe (dotyczące bardzo różnych grup wyrobów użytkowych). Dwa ostatnie obrazki pokazują jeszcze inne rozwiązanie – w tekturową podkładkę wmontowano papierową, przewijaną taśmę z historyjką obrazkową (oczywiście promocyjną).

Na rysunkach:

Ulotka Radionu (Schicht-Lever), pierwsza i ostatnia strona. Późne lata 30-te.

Bajka z reklamą preparatu Otamyr (Otta, Czechosłowacja). Późne lata 30-te.

Kino Nivea (Pebeco). Awers i rewers.  Późne lata 30-te.

Influence on the child as a way to increasing sales.

It is nothing new here, isn't it?  The way through the child to the mother of course was exploited also before the war  for the promotion of cosmetics and household products.  Printing leaflets directed at children was the most frequent solution. There were  educational leaflets (Odol), propagating the correct dental hygiene and also leaflets just-for-fun, smuggled advertising contents referred to children and their mothers.  Below two examples: Polish leaflet promoting the Radion washing powder  (Schicht-Lever), in the form of illustrated short story about the trip to the grandmother (using Radion regularly) and Czechoslovakian leaflet promoting Otamyr preparation for the lavage of fabrics after the  washing.  Czechs as a matter of fact regularly issued leaflets with fairy tales for children which had on the back cover various advertising texts  (concerning different groups of food and functional products).  Two last pictures are showing other solution - paper, rewound tape  with a picture story (of course promotional), was mounted into the cardboard pad.

On pictures:

Radion leaflet (Schicht-Lever),  the first and the last page.  Late 1930’s

A printed fairy tale with the advertisement of Otamyr preparation (Otta, ). Late 1930’s. [On the front page: Mummies, don't forget to read  the  back cover!  On the back cover:  Nice children.  Your mum is washing with powder?  Let her try Otamyr solution out, it is our national product, but equal with the best.  Tell mum Otamyr will soften water, will dissolve dirt and will bleach the wash and in addition it doesn't contain any chlorine.]

The Nivea Cinema (Pebeco), the face side and the reverse. Late 1930’s. [The Nivea Cinema is showing the film "Adventure in the forest".  New, colourful fairy tale, deep meaning is keeping in.  It always and everywhere will be your faithful companion.  Nivea cream is cream for everyone for all seasons]

Gdzie by tu się zareklamować - cz. 4

Kolejna porcja kartek z przedwojennych bloczków reklamowych.




Where to advertise my product? part 4


Next batch of sheets from prewar advertising blocks.  

Gdzie by tu się zareklamować cz 3

Okładka zestawu szkolnych map Polski z reklamami fabryki mydła Czwiklitzer z Katowic.

Where to advertise my product - part 3 

Cover of the set of school maps of Poland with advertisements of Czwiklitzer's soap factory from Katowice.


 

Ręczna pralka w całej okazałości

The original, manually-operated washing machine

Mydło do prania

Dwa piękne eksponaty: mydło “Młotek i Perlik” i oczywiście oryginalne, przedwojenne mydło z jeleniem Schichta.

Laundry soap

Two beautiful exhibits: Mlotek i Perlik* Soap  and the original, prewar, Schicht’s Soap with a Stag.

*mlotek = a hammer, perlik = another kind of hammer, the two hammers together are a traditional sign of Silesian coal miners.

Jak prać skutecznie?

Pranie sprzed epoki pralek automatycznych kojarzy się nam najczęściej z mechaniczną „Franią” i często się nam wydaje (zwłaszcza młodszym), że przed „Franią” to była tara, kijanki i pranie w potoku.  Tymczasem pomiędzy tarą a „Franią” pojawiło się jeszcze kilka koncepcji zwiększania efektywności prania. Tara okazała się być mało przydatna w chwili wprowadzenia na rynek proszków opartych na mieszankach mydła i nadboranów, zwiększenie efektywności działania było możliwe dzięki gotowaniu bielizny, a jej dalsza poprawa metodą ręcznego tarcia – na gorąco – niemożliwa. Wprowadzono więc do użycia bardzo proste urządzenia do wymuszania przepływu roztworu piorącego przez tkaninę i zwiększania jego burzliwości (przepływ burzliwy, w odróżnieniu od laminarnego znacznie poprawia odprowadzanie zdyspergowanych cząstek zanieczyszczeń od powierzchni tkaniny), na drewnianym kiju montowano jedno- lub dwuczęściową, perforowaną konchę, często wyposażoną w wewnętrzną sprężynę, którą „ubijano” pranie w kotle. Szczegóły konstrukcyjne na zdjęciach. Kolejną koncepcją wcieloną w życie, była zamknięta komora, wyposażona w wewnętrzne mieszadła, które wprawiano w ruch kręcąc korbą (na rysunku: reklama maszyny do prania „Marysia”). A stąd było już blisko do „Frani” i innych pralek, potrzebujących prądu do działania.

How to wash efficiently?

Washing process before the age of an automatic washing machine  for most of us is often equal to use of the Frania* washing mashine or  - especially for younger - is equal to use of washboard, tadpoles and washing in the stream. Meanwhile, between the washboard and the Frania a few conceptions of increasing washing efficacy appeared. The washboard showed itself to be not very useful in the moment of releasing on the market powders based on blends of soap and perborates, increasing the effectiveness of action was possible thanks to boiling the fabrics but further improvement with method of the manual friction was impossible in the hot water. So quite simple devices were introduced to extort the flow of washing solution by the fabric and increasing its turbulency (turbulent flow, unlike laminar, more efficiently transports dispersed particles of dirt from the surface of fabrics), on the wooden stick was assembled one- or two-piece, perforated conch, often equipped with the inside spring, and with the apparatus laundry was beaten during the boiling process. (Structural details on photographs). The next conception put into practice, was a closed chamber, equipped with internal agitators which were being set in motion by turning the crank (on the picture: advertisement of the Marysia laundering machine). And from here was very close to Frania and other washing machines that need electricity to work.

*Frania was the most popular brand of top-loaded, non-automatic, rotor-type  washing machines in Poland from late 40-ties to late 70-ties. In the colloquial Polish, “Frania”  is the synonym of “rotor-type washing machine”.

Gdzie by tu się zareklamować?

Dotarcie z reklamą do szerokiego odbiorcy w epoce przedtelewizyjnej i przedinternetowej nie było wcale łatwe. Nie wszyscy przecież czytali gazety… . Reklamy umieszczano więc, podobnie jak dzisiaj, na różnych artykułach codziennego (lub prawie codziennego) użytku – notesach, bibułach do osuszania atramentu, bloczkach do zapisy brydżowego, kubkach i wielu, wielu innych. Na początek dwie kartki z notesów reklamowych (Henko, Persil) i jeden notes zachowany w całości (Schicht).

Where to advertise my product?

Reaching the wide group of consumers with the advertisement in the pre-TV and pre-Internet age wasn't quite simple. After all not everyone did read newspapers. So advertisements were put, as today, on different articles of everyday (or almost everyday) use: notebooks, blotting paper, blocks to records bridge, mugs and many, many other. For the beginning two sheet of papers from advertising notebooks (Henko, Persil) and one notebook keep integral  (Schicht)

Sunlajt, Schicht i Schicht-Lever

Gazeta Handlowa z 1928 roku donosiła, że powstała Polska Spółka Akcyjna „Sunlajt”, sprzymierzona z koncernem Lever Brothers i że nowa spółka zakupiła teren pod budowę fabryki swoich wyrobów (w Warszawie na Pelcowiźnie, dokładnej lokalizacji nie udało mi się na razie ustalić). Na rynku polskim pojawiły się mydła i płatki mydlane tej spółki (Sunlajt, Rinso, Lux) oraz proszek do czyszczenia Vim. Równolegle wzmacniała swoją pozycję na polskim rynku spółka Schicht, kupując w 1925 roku fabrykę na Szwedzkiej w Warszawie i uruchamiając w 1926 roku fabrykę w Trzebini. Od 1935 roku w Polsce Sunlajt i Schicht funkcjonują już wspólnie w ramach nowej spółki Schicht-Lever  S.A., wytwarzanie produktów Sunlajta przeniesiono (?) na Szwedzką.

Na rysunkach:

Okładka ulotki proszku do czyszczenia VIM (po 1935)

Okładka ulotki płatków mydlanych Lux (lata 30.)

Wnętrze ulotki płatków mydlanych Lux (lata 30.)

Sunlajt, Schicht and Schicht-Lever

Gazeta Handlowa [The Commercial Newspaper] from 1928 informed that Polska Spółka Akcyjna “Sunlajt” [the Polish joint-stock company Sunlajt, ”sunlajt” is an Polish pronunciation of English word “sunlight”],  allied with the Lever Brothers, had come into existence.  The new company purchased the land up to construction of the factory of its products (in Warsaw in Pelcowizna district, the accurate location I didn't manage to find at the moment). Soaps and soap flakes of this company turned up to the Polish market (Sunlajt, Rinso, Lux) together with the Vim scouring powder. Parallelly on the Polish market a Schicht company strengthened its position buying in 1925 factory on Szwedzka Street in Warsaw (also in Pelcowizna) and starting production in the new factory located in Trzebinia (in 1926). From 1935 in Poland Sunlajt and Schicht are functioning together as part of the new company Schicht-Lever S.A. . Production of Sunlajt products were moved (?) to the factory at Szwedzka Street.

On the pictures:

Cover of the scouring powder VIM leaflet (after 1935)

Cover of the Lux soap flakes leaflet (30-ties) [How to laundry silk, wool and other colour delicacies]

Inside pages of the Lux soap flakes leaflet (30-ties)

Mydło z Jeleniem nie tylko dla ludu

Mydło z Jeleniem (Schicht-Lever S.A.) było kierowane w reklamach głównie do niezamożnych odbiorców, ale natrafiłam ostatnio również na taką reklamę. Do prania bielizny tej damy z pieskiem odpowiedniejsze by były płatki mydlane Lux, ale widocznie postanowiono rozszerzyć grupę odbiorców mydła.

na rysunku: reklama z prasy ilustrowanej, lata 30.

Soap with a Stag not only for low-earning people.

Soap with a Stag (Schicht-Lever S.A.)  was targeted  in advertisements mainly to consumers of modest means but I recently found also such an advertising. Lux soap flakes would be more suitable to washing the underwear of this lady with a doggy but apparently Schicht-Lever decided to widen the group of users of the soap.

on the picture: advertisement from illustrated press, 30-ties.

Jeszcze jedna mydlana fotka

Skoro już jestem przy mydle, to pokażę jeszcze jeden „mydlany” eksponat – drewniany wycisk do mydła Radion (Schicht-Lever S.A.) . Troszkę tylko nadgryziony przez korniki.

One more soapy photo 

Speaking on soap, I’m going to demonstrate one more soapy exhibit  -  a wooden stamp for Radion soap manufacturing (Schicht-Lever plc). Gnawn a little bit by bark beetles.

Persil, Radion i Mydło z Jeleniem…

Jak już wiecie, w latach 30. XX wieku jeśli chciano coś uprać to do dyspozycji było albo mydło albo proszek na nadboranach (aktywatorów wybielania jeszcze nie znano, więc wykorzystanie pełnego potencjału proszku wymagało gotowania pranej bielizny). Proszki były produktami droższymi od mydeł, więc ich reklamy kierowano z reguły do zamożniejszych odbiorców – ale typ reklamy zależał także od oferty danej firmy.

Dwie najpoważniejsze firmy oferujące produkty do prania w owym czasie to Schicht-Lever, a właściwie Przemysł Tłuszczowy Schicht-Lever S.A. z siedzibą w Warszawie i fabrykami w Warszawie i Trzebini oraz Polska Spółka Akcyjna "Persil" z siedzibą i fabryką w Bydgoszczy, oparta rzecz jasna o niemieckiego Henkla. Historia marek Schichta i polskiego Persila jest zresztą na tyle fascynująca, że poświęcę jej oddzielne wpisy.

Schicht-Lever oferował pod marką Radion proszek do prania i mydło do prania, oraz tzw. mydło z jeleniem, najstarszy i chyba najlepiej znany (nie tylko w Polsce) produkt firmowany nazwiskiem Schicht, od którego zaczęła się cała historia firmy (Georg Schicht uzyskał licencję na produkcję mydła w 1848 roku w Rynolticach w obecnej Republice Czeskiej). Mydło z jeleniem było pozycjonowane jako niezawodny, ale tani, produkt do prania, reklamy proszku Radion były kierowane raczej do zamożniejszej i bardziej świadomej grupy odbiorców (jedna z serii reklam bazowała na znaczeniu proszku Radion w utrzymaniu higieny w domu). Mydło Radion było reklamowane stosunkowo rzadko.

Zakłady Persil w Bydgoszczy nie produkowały mydła – asortyment był zbliżony do ówczesnego asortymentu niemieckiego – fabryka oprócz Persila produkowała proszek Imi do mycia naczyń, sodę Henko oraz proszek do szorowania Ata. Reklamy Persila były kierowane zarówno do prostych praczek jak i dystyngowanych pań domu. Tym ostatnim zresztą zwracano w reklamach uwagę na niebywałą szybkość i prostotę nowego sposobu prania. „Biała Dama” znana z reklam niemieckich, pojawiała się również w reklamach publikowanych w Polsce, ale ich nie zdominowała.

Na rysunkach:

Reklama proszku Radion z prasy codziennej (lata 30.)  

Ulotka mydła z jeleniem 

Szyld reklamowy mydła z jeleniem

Reklama prasowa Persila z prasy codziennej (lata 30.)

Reklama prasowa Persila z prasy ilustrowanej (lata 30.) 

Persil, Radion and the Soap with a Stag

How you already know, in years 30. of the 20th century if somebody wanted to wash something there were either soap or washing powder with perborates available (bleaching activators wasn't invented yet, so exploiting the powder full potential required boiling the washed textiles). Washing powders were more expensive than soaps, so their advertisements were directed - as a rule - at wealthier recipients, but the type of the ad depended also on the offer of the given company.

Two most serious companies offering laundry products in that time were Schicht-Lever, actually "the manufacture of edible fats and oils Schicht-Lever plc" with the seat in Warsaw and with factories in Warsaw and Trzebinia and Poland joint-stock company "Persil" with the seat and the factory in Bydgoszcz, based  on German Henkel, obviously. The history of Schicht brands and Polish Persil is as a matter of fact fascinating enough that I'm going to devote separate entries to it.

Schicht-Lever offered washing powder and laundry soap under the Radion brand name and so-called soap  with the stag, oldest and probably best known (not only in Poland)  product signed with Schicht name, from which the entire history of the company started (Georg Schicht got the licence for the sopamaking in 1848 in Rynoltica in the present Czech Republic). Soap with a stag was position as reliable, but cheap. The advertisement of  Radion washing powder were referred  to  rather to the wealthier and more conscious group of consumers (one of series of adverts was based on a significance of Radion washing powder in keeping hygiene at home). Radion soap rhas  been advertised quite rarely.

In Bydgoszcz  Persil Factory didn't  produce soap, produced assortment was similar to the contemporary assortment of the German market. The factory apart from Persil produced: Imi dishwashing powder, Henko soda and Ata scouring powder. Persil advertisements were directed both to simple laundresses as well as the distinguished ladies of the house. Advertisements presented the unprecedented quickness and the simplicity of the new way of washing. White Lady well-known for German Persil ads, also appeared at advertisements published in Poland  but she didn't dominate them.

On the pictures:  

Radion ad from a daily newspaper (30-ties) [Running nose? influenza ? - cautiously with the underwear! Radion disinfects the underwear]

Schicht's Soap with a Stag printed leaflet 

Schicht's Soap with a Stag ad metal sign

Persil ad from a daily newspaper (30-ties)

Persil ad from an illustrated magazine